
Duygudurum Bozuklukları
Çocuklarda duygudurum bozukluklarının tanı ölçütleri ufak farklıklıklarla erişkinler için tanımlanan ölçütlerle benzerdir. Çocuklarda görülen duygudurum bozukluklarının prognozu ve tedaviye cevabı erişkinde görülenden daha ciddidir. Major depresif bozukluk, distimik bozukluk, siklotimik bozukluk, bipolar bozukluk çocuklarda görülebilen duygudurum bozukluklarıdır.
Major Depresif Bozukluk:
Major Depresif Bozukluk belirtileri gelişim dönemine göre kısmen değişse de, genel olarak erişkinlerdeki belirtilere benzer. Çocuklarda depresyon belirtileri; üzgün görünme, gülümsememe, ağlama, mızmızlanma, oyuna ilgisizlik, hareketlerde yavaşlama, kilo almama, aşırı yeme ve aşırı uyuma, karın ağrısı, agresyon, can sıkıntısı, okul başarısında düşme, dikkati toplamada zorluk, intihar düşünceleri, anksiyete belirtileri, somatik yakınmalar (baş ağrısı, karın ağrısı, karında rahatsızlık), arkadaşlar ve sevilen etkinliklerden uzaklaşma, olumsuz benlik kavramı (aptalım, kimse beni sevmiyor vb), yavaş hareket etme, monoton ve alçak sesle konuşma, içe kapanma, yalnızlık, sevilmediği duygusu, düşük benlik saygısı, sanrılar ve okuldan kaçma, sigara, alkol, madde kullanımı, hırsızlık gibi davranış sorunlarıdır.
Okul öncesi çocuklarda major depresif bozukluk oranı, toplumda % 0.3, kliniklerde ise % 0.9 olarak bildirilmektedir. Hastaneye yatan çocuklarda ise bu oran % 20’lere ulaşmaktadır. Ergenlik ve erişkinlik döneminde kızlarda erkeklerden iki kat daha sık görüldüğü bildirilen Ergenlik öncesi dönemde bipolar bozukluğun nadir görüldüğü söylenmektedir.
Bipolar bozukluk
Ergenlik öncesi çocuklarda manik epizodlar yaygın olmadığı için bipolar bozukluktanısı koymak zordur. Literatürde 3 yaşında bile bipolar bozukluk görülebileceği bildirilmektedir. Çocuk ve gençlerde iki uçlu duygudurum bozukluğu daha hızlı döngülerle seyretmekte, ilaç tedavisine zor yanıt alınmaktadır. Çocuklarda ruh hali değişiklikleri, döngülü saldırgan davranışlar, kontrol edilemeyen aşırı hareketlilik, garip şaşkınlıklar ve dikkat süresinde azalma tablosu atipik manik atak olarak tanımlanabilir, ancak bu klinik tablonun dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğundan ayırıcı tanısının dikkatlice yapılması gerekmektedir.
Depresyonu olan çocuk ve ergenlerde tek psikiyatrik bozukluk eş tanısı % 40-70 oranında, 2 ve daha fazla eş tanının ise % 20- 50 oranında görüldüğü bildirilmektedir. En yaygın tanı olarak da davranım bozukluğu, anksiyete bozuklukları, yıkıcı davranış bozuklukları, madde kullanım bozukluğu görülmektedir. Distimik bozukluk ile major depresif bozukluk oranı sık birliktelik göstermektedir. Erken başlangıçlı major depresif bozukluğa sıklıkla eksen I tanısının eşlik etme riskinin fazla olduğu bildirilmiştir. Bu çocuklarda özellikle özgül fobi, sosyal fobi ve alkol/madde kullanım bozukluğunun gelişme riski yüksektir.